Kitap sevene hediye seçmek sanıldığı kadar kolay değil. Kitaplığı dolu birine yeni bir roman almak, onun zaten okuduğu bir eseri tekrar vermek riskini taşır. Daha güvenli yol, okuma ritüelini güzelleştiren ya da sevdiği bir kitaba kişisel bir dokunuş ekleyen hediyelerdir. Bu yazıda ayraçtan okuma lambasına, imzalı baskıdan sahaf gezisine 12 fikir var. Her birinin hangi okura ve hangi güne yakıştığını da yazdım.
Kitap kurduna kitap mı alınır, başka bir şey mi?
İkisi de olur, ama koşulu var. Kitap alacaksanız onun okuma listesini bilmeniz gerekir. Rafına göz atın, son okuduklarını sorun. Bir yazarı bitirmek üzereyse o yazarın eksik kitabı tam isabettir.
Listeyi bilmiyorsanız kitabın çevresindeki dünyaya yönelin. Okurlar küçük eşyalara çok bağlanır. Yıllarca aynı ayracı kullanan, hep aynı koltukta okuyan insanlar tanırsınız.
Loview ekibinde de birkaç sıkı okur var. Bizim gözlemimiz şu: kitapseverler rafta duran, hikâyesi olan nesneleri seviyor. Bir kitabın yanına konmuş bir obje, kitaplığı kişisel bir müzeye çeviriyor.
Okuma ritüelini güzelleştiren 5 fikir
- El yapımı kitap ayracı: Deri, ahşap ya da kurutulmuş çiçekli bir ayraç. İsmi veya sevdiği bir alıntı işlenirse daha kişisel olur. Her yaşa ve her bütçeye uyar.
- Klipsli okuma lambası: Gece yatakta okuyan, eşini uyandırmak istemeyen biri için. Sıcak ışık veren, en az 2 ya da 3 kademeli bir model seçin.
- Alıntı defteri: Okurken altını çizdiği cümleleri yazacağı kaliteli bir defter. İlk sayfaya kendi sevdiğiniz bir cümleyi yazın.
- Kitap yastığı: Kitabı açık tutan, kucakta duran küçük bir destek. Uzun romanlarla boğuşanlar sever.
- İsim mührü: Kitapların iç kapağına basılan, “bu kitap şuna aittir” diyen bir mühür. Kitaplarını ödünç veren ve geri alamayan herkese.
Bu 5 fikirden 2’sini birleştirmek de olur: bir ayraç ve bir alıntı defteri yan yana çok iyi durur. Bu eşyaların ücretleri satıcıya göre değişir. Seçerken malzemenin sağlamlığına bakın; ayraç yıllarca elden ele dolaşacak.
Kitabın kendisini özel kılmanın yolları
İmzalı baskı
Yaşayan bir yazarı seviyorsa imza gününü takip edin. Kitap fuarları ve kitabevi söyleşileri iyi fırsatlardır. Yazardan onun adına bir ithaf istemek, sıradan bir kitabı paha biçilmez kılar.
Sahaftan eski baskı
Sevdiği bir klasiğin eski bir baskısını bulmak sabır ister. İstanbul’daki Sahaflar Çarşısı ya da şehrinizdeki küçük sahaflar bunun için iyi adreslerdir. Sararmış sayfalar ve eski kapak tasarımı nostaljik bir tat verir.
Kitap kulübü üyeliği
Yalnız okumaktan sıkılan birine kitap kulübü kapısını açın. Ayda 1 kitap ve 1 buluşma, yeni arkadaşlıkların da başlangıcı olabilir. Kulübün işleyişini önceden öğrenin; her kulübün kuralı farklıdır.
Birlikte sahaf gezisi
Belki de en güzel hediye bir cumartesi öğleden sonrasıdır. Birlikte sahaf sahaf dolaşın, sonunda bir çay bahçesinde aldıklarınızı karşılaştırın. En az 3 saat ayırın ve kişi başı 2 kitap sınırı koyun; seçim yapmak oyunun parçası olsun. Para değil, zaman ve ilgi hediye edersiniz.
Kitapla birlikte verilen kişisel nesne fikri
Bir kitabı tek başına vermek yerine yanına onunla konuşan bir nesne ekleyin. Kitap hikâyeyi, nesne sizinle olan bağı anlatır. Aşağıdaki tablo bazı eşleşmeler öneriyor.
| Kitap türü. | Eşlik eden nesne. | Kime uygun. |
|---|---|---|
| Gezi edebiyatı. | Eski bir şehir haritası. | Hiç gidemediği yerleri okuyan birine. |
| Yemek kitabı. | El yazısıyla bir aile tarifi. | Mutfakta deneme yapmayı sevene. |
| Şiir kitabı. | En sevdiğiniz dizeyi yazdığınız bir kart. | Duygusal, sessiz okurlara. |
| Çocukluk klasiği. | Çocukluk fotoğraflarından 7 kare. | Geçmişe özlem duyan birine. |
| Polisiye roman. | Mühürlü bir zarfta küçük bir bilmece. | Oyun seven, meraklı okura. |
Tablodaki dördüncü satır özellikle güçlüdür. Çocukken okuduğu bir kitabın yeni baskısını, o yıllardan karelerle birlikte vermek iki ayrı hatırayı birleştirir.
Kütüphane rafında duran nostaljik bir obje nasıl seçilir?
Kitaplık sadece kitap için değildir. Raflar arasında bir fotoğraf, bir biblo, eski bir kartpostal hep yer bulur. İyi bir raf objesi küçük olmalı, toz tutmamalı ve bakan kişiye bir şey anlatmalı.
Burada eski bir dosta selam veriyoruz. View-Master ilk kez 1939’da tanıtıldı. 1960’lardan 1980’lere uzanan yıllarda dünyada pek çok çocuğun oyuncak dolabına girdi. Bugün o objeyi raflarda görmek pek çok kişiye çocukluğunu hatırlatıyor.
Kişiye özel retro viewer bu tarife uyuyor. 13 × 9 × 7 cm ölçüsündeki turuncu kutusuyla rafta ince bir romanın kapladığı kadar yer tutar. İçindeki makaraya sizin seçtiğiniz 7 fotoğraf basılır. Okur bir bölümü bitirdiğinde onu alır, ışığa tutar ve mandalı çevirerek karelere bakar.
Hangi kareleri seçmeli? Birlikte gittiğiniz bir kitap fuarı, sevdiği yazarın evini ziyaret ettiği gün, okuma köşesinde uyuyakaldığı bir an. Pil ya da şarj istemediği için yıllarca rafta bekleyip her an çalışır. Fiyatı 1.500 TL, gövde rengi lila veya mavi; ayrıntılar ürün sayfasında.
Bir müşteri yorumu raf objesi fikrini iyi özetliyor: “Çok ince ve güzel düşünülmüş bir tasarım, anılarınızı saklayıp sürekli dönüp bakabileceğiniz bir hediye haline geliyor.”
Cihazın nasıl çalıştığını merak ediyorsanız retro viewer nedir yazısına bakabilirsiniz.
Okura hediye verirken görgü notları
- Kitabın içine izinsiz yazı yazmayın: Bazı okurlar kitaplarına dokunulmasından hoşlanmaz. İthafı ayrı bir karta yazmak daha güvenlidir.
- “Bunu mutlaka okumalısın” baskısı yapmayın: Hediye bir ödev gibi hissettirmemeli.
- Elektronik okuyucuda dikkatli olun: Kâğıt kokusuna bağlı biri bunu bir ihanet gibi algılayabilir. Önce nabız yoklayın.
- Ödünç kitabı hediye diye vermeyin: Kitapseverler bu ayrıntıyı hemen fark eder.
- Yıpranmış ikinci el kitapta kaliteye bakın: Sahaf kitabının sayfaları eksiksiz ve kokusuz olmalı.
İthaf ve not örnekleri
Kitapla verilen hediyede not, hediyenin yarısıdır. Birkaç örnek:
- “Bu ayraç, bıraktığın her sayfada sana beni hatırlatsın.”
- “Çocukken bu kitabı ağlayarak bitirmiştin. Şimdi yanında o yıllardan yedi kare var.”
- “Sahaflar Çarşısı’nda 3 saat aradım. Değdi mi, sen söyle.”
- “Sayfaların arasında kaybolmaya devam et. Ben seni burada beklerim.”
Ne zaman vermeli, ne zaman sipariş etmeli?
Doğum günü dışında güzel bir tarih var: 23 Nisan, Dünya Kitap Günü olarak da kutlanır. Yılbaşı için 31 Aralık’tan önce hazırlığa başlayın. Kişiye özel bir viewer düşünüyorsanız üretimin 3–5 iş günü sürdüğünü hesaba katın. Paket kargoya verildikten sonra 1–3 iş gününde elinize ulaşır ve Türkiye içi kargo ücretsizdir.
Farklı hediye türleri için nostaljik hediye ve kişiye özel hediye fikirleri yazılarımıza da göz atabilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Okuma listesini bilmiyorsanız evet. Bu durumda ayraç, okuma lambası veya kitapla birlikte verilen kişisel bir nesne daha güvenlidir.
Kitap fuarlarını ve kitabevi söyleşilerini takip edin. Yazardan okurunuzun adına ithaf istemek hediyeyi kişisel kılar.
Fotoğraf, eski bir kartpostal ya da 13 × 9 × 7 cm ölçüsünde bir retro viewer raflarda az yer tutar ve hikâye anlatır.
Kişiden kişiye değişir. Kitaplarına titiz davranan biri için notu ayrı bir karta yazıp sayfaların arasına koymak daha zariftir.